
Sac kapma, çelik levha ve sac malzemelerin kaldırma sırasında mekanik çene veya kavrama yüzeyiyle tutulması için kullanılan yük bağlama ekipmanıdır. Yatay ve dikey sac kapmalar farklı kaldırma yönlerine göre çalışır. Kullanılan modelin kapasitesi kadar kavrayabileceği sac kalınlığı ve yükün kaldırma yönü de doğru seçilmelidir.
VSB Vinç ürün grubumuzda ATSK serisi yatay ve dikey sac kapma modelleri yer almaktadır. Kategori sayfasında 0,8 tondan 5 tona kadar farklı kapasite ve sac kalınlığı aralıkları yayınlanmıştır. Her model aynı kaldırma yönünde kullanılmadığı için ürün kodu, tonaj ve dikey-yatay tanımı birlikte kontrol edilmelidir.
Sac kapma, levha malzemenin kenarından veya uygun yüzeyinden kavranarak kaldırma ekipmanına bağlanmasını sağlayan mekanik kaldırma aparatıdır. Dikey sac kapmada levha ağırlıklı olarak dik konumda taşınır. Yatay sac kapmada levha yatay konumda kaldırılır ve uygulamaya göre birden fazla kapmanın birlikte kullanılması gerekebilir.
Sac kapma doğrudan yük ile kaldırma ekipmanı arasındaki bağlantıda görev aldığı için ürün kapasitesi, kavrama aralığı ve kullanım yönü kritik seçim verileridir. Yükün ağırlık merkezi ile kapma noktalarının yerleşimi dengesizse levha kaldırma sırasında dönebilir veya yük dağılımı eşit olmayabilir.
VSB Vinç sayfamızda yatay kullanım için üç ATSK modeli yayınlanmaktadır. ATSK 0.8, 0,8 ton kapasite ve 0-25 mm sac aralığına sahiptir. ATSK 1.6, 1,6 ton kapasite ve 0-30 mm aralıkta listelenmektedir. ATSK 3.2 ise 3,2 ton kapasite ve 0-45 mm sac aralığıyla yer almaktadır.
Dikey grupta ATSK 1, 1 ton kapasite ve 0-20 mm sac aralığında listelenmektedir. ATSK 2, 2 ton kapasite ve 0-25 mm aralığındadır. ATSK 3, 3 ton kapasite ve 0-30 mm sac için yayınlanmıştır. ATSK 5 ise 5 ton kapasite ve 0-250 mm dikey sac kapma olarak kategori sayfamızda yer almaktadır.
Yatay ve dikey sac kapma aynı yük yönü için kullanılmaz. Dikey model levhanın dik doğrultuda tutulmasına göre tasarlanır. Yatay model ise sacın yatay taşınmasında kullanılır. Yatay kaldırmada kapma sayısı ve yerleşimi levhanın boyutuna ve ağırlık merkezine göre planlanmalıdır.
Model üzerindeki kapasite değeri tek başına yeterli seçim kriteri değildir. Sac kalınlığı ürünün belirtilen kavrama aralığında olmalı ve kapma çenesi malzemeye tam oturmalıdır. Kapma ağzına uymayan kalınlıkta levha zorlanarak kaldırılmamalıdır.
Sac kapma kapasitesi kaldırılacak levhanın gerçek ağırlığını karşılamalıdır. Birden fazla kapma kullanıldığında yükün her ekipmana eşit dağılacağı varsayılmamalıdır. Sapan açıları ve ağırlık merkezi gerçek yük dağılımını etkileyebilir.
ATSK modellerinde ürün sayfasında belirli sac kalınlığı aralıkları yayınlanmaktadır. Seçilen modelde levha kalınlığı izin verilen kavrama aralığı içinde olmalıdır. Çok ince veya çok kalın levha kapmanın çene geometrisiyle doğru temas kurmayabilir.
Yatay model dikey kaldırma ekipmanı gibi, dikey model de yatay kapma gibi kullanılmamalıdır. Ürün etiketindeki kullanım yönü, yükleme planı ve üretici talimatı kaldırma öncesinde kontrol edilmelidir.
Sac yüzeyindeki yağ, boya, pas tabakası veya gevşek kaplama kavrama davranışını etkileyebilir. Kapma çenesinin temas bölgesi temiz olmalı ve mekanik dişler aşırı aşınmış olmamalıdır. Hasarlı kapma yüzeyiyle kaldırmaya devam edilmemelidir.
Kaldırma noktaları levhanın ağırlık merkezine göre yerleştirilmelidir. Uzun veya asimetrik levhada tek kapma kullanımı yükün dönmesine neden olabilir. Yatay kaldırmada uygun sayıda kapma ve travers kullanımı proje şartlarına göre değerlendirilmelidir.
Sac kapma fiyatları, model, kapasite, yatay veya dikey kullanım, kavrama aralığı ve ürün yapısına göre değişebilir. Kesin ürün seçimi yapılmadan yalnızca tonaj üzerinden fiyat karşılaştırmak doğru değildir.
Kapma çeneleri, pimler, yay veya kilitleme mekanizması, gövde ve bağlantı noktaları düzenli kontrol edilmelidir. Deformasyon, çatlak şüphesi, aşınmış kavrama dişi veya zor çalışan mekanizma görülürse ekipman yük kaldırmada kullanılmadan önce teknik incelemeye alınmalıdır.
Kaldırma bağlantısındaki kanca ve donam için kanca ve makara grupları kategorisi sac kapma uygulamasıyla birlikte değerlendirilebilir.
Saha kontrolünde vinç servisi kapsamında kapma ekipmanı ile vinç kancası ve kaldırma donamını birlikte inceliyoruz.
Uzun veya geniş levhalarda yatay kaldırma için birden fazla kapma kullanılabilir. Kapmaların yerleşimi ağırlık merkezine göre simetrik planlanmalıdır. Sapan kollarındaki açı değiştikçe her kapmaya gelen kuvvet değişebilir. Ekipmanların aynı kapasitede olması tek başına eşit yük dağılımı anlamına gelmez. Gerekli durumlarda travers kullanılarak kaldırma noktaları belirli açıklıkta tutulabilir.
Kapma çenesinin sac yüzeyine tam oturması gerekir. Yağlı, gevşek paslı veya kaplaması ayrılan yüzeylerde kavrama davranışı değişebilir. Kilitleme mekanizması yük almadan önce tam konuma gelmeli ve kaldırma boyunca istem dışı açılmamalıdır. Çene dişlerinde aşınma veya gövdede deformasyon görülürse ekipman teknik kontrolden geçirilmelidir.
Her kaldırma öncesinde ürün etiketi, kapasite, sac kalınlık aralığı, pimler ve hareketli mekanizma gözle kontrol edilmelidir. Kapma gövdesinde darbe izi veya kalıcı şekil değişikliği varsa ürün devreye alınmamalıdır. Yük birkaç santimetre kaldırılarak kavramanın dengeli olduğu doğrulandıktan sonra taşıma hareketine geçilmelidir.
Üst üste duran levhalar kaldırılırken yalnızca hedef sacın kavrandığından emin olunmalıdır. Birbirine yapışmış iki levha toplam ağırlığı artırabilir ve kapma kapasitesini aşabilir. İlk kaldırma düşük mesafede yapılmalı, yükün dengesi ve çene tutuşu gözlenmelidir. Levha serbestçe ayrılmadan yatay taşıma hareketine geçilmemelidir. Operatör ve saha personeli yükün düşme hattından uzak konumda bulunmalıdır.
Geniş levhalarda iki veya daha fazla kapma kullanılması yükü farklı noktalardan taşımaya imkân verir. Kapmalar arasındaki mesafe ve sapan açıları yük dağılımını etkiler. Travers kullanılan düzende bağlantı noktaları daha kontrollü bir açıklıkta tutulabilir. Seçilecek düzen levha boyutu, ağırlık merkezi ve kaldırma yönüne göre belirlenmelidir.
Kullanım sonrasında çene ve hareketli bağlantılar temizlenmeli, ekipman darbe almayacağı bir alanda saklanmalıdır. Kapma gövdesinin yere atılması kilitleme mekanizmasına veya çene geometrisine zarar verebilir. Uzun süre kullanılmayan ürün yeniden devreye alınmadan önce hareketli parçalar ve ürün etiketi kontrol edilmelidir.
VSB Vinç olarak sac kapma seçiminde yalnızca tonaj değerine bakmıyoruz. Sac kalınlığını, yatay veya dikey kaldırma yönünü, ağırlık merkezini, kapma sayısını ve kavrama yüzeyini birlikte değerlendiriyoruz. ATSK 0.8, 1, 1.6, 2, 3, 3.2 ve 5 modellerini VSB Vinç sayfasında yayınlanan kapasite ve sac aralığı bilgileriyle eşleştiriyoruz.