
Kanca ve makara, vinçte çelik halatla yük arasındaki kuvvet aktarımının gerçekleştiği temel kaldırma elemanlarıdır. Kanca yük bağlantısını oluşturur. Makaralar ise halatın yönünü değiştirir ve donam düzenine göre kaldırma kuvvetinin sistem içinde dağıtılmasına yardımcı olur. Kanca, makara ve çelik halat aynı kaldırma mekanizmasının parçaları olarak birlikte değerlendirilmelidir.
VSB Vinç ürün grubumuzda tek ağızlı kanca gagası, çift ağızlı kanca gagası, kanca emniyet mandalı, 4-1 donam kanca, 2-1 donam kanca, travers, özel kanca grupları ve Balkankar kanca somunu yer almaktadır. Ürün listemizde makara grupları da bulunmaktadır. Kapasite veya ölçü bilgisi kategori sayfasında yayınlanmayan ürünlerde teknik değeri varsayımla kullanmıyoruz.
Kanca ve makara grupları, halatlı vinçlerde yükün kaldırma mekanizmasına bağlanmasını ve halat donamının çalışmasını sağlayan mekanik ekipmanlardır. Kanca bloğu, kanca gagası, somun, emniyet mandalı ve makaralar uygulamaya göre aynı grup içinde yer alabilir.
Donam sayısı arttıkça halatın kanca bloğu ile üst makara grubu arasındaki geçiş düzeni değişir. Kaldırma sistemi tasarlanırken makara olukları, halat çapı, kanca bağlantısı ve tambur sarım yönü aynı geometrik hat üzerinde çalışmalıdır.
Tek ağızlı kanca gagası tek yük bağlantı ağzına sahiptir. Çift ağızlı kanca gagası ise yük bağlantısının iki yana dağıtıldığı farklı bir kanca geometrisi oluşturur. Hangi kanca tipinin kullanılacağı mevcut kanca bloğu, yük bağlantı şekli ve kaldırma grubunun tasarımına göre belirlenmelidir.
Kanca emniyet mandalı, sapan veya bağlantı elemanının kanca ağzından istem dışı çıkma riskini azaltan mekanik parçadır. Mandalın serbest hareket etmesi, kapanma yönünü koruması ve kanca ağzına uygun ölçüde olması gerekir. Eğilmiş veya sıkışmış mandal ayrı olarak değerlendirilmelidir.
VSB Vinç sayfamızda 2-1 donam ve 4-1 donam kanca grupları ayrı ürünler olarak listelenmektedir. Donam düzeni halatın makara sistemi içindeki geçiş sayısını ve kanca bloğunun çalışma geometrisini belirler. Yeni kanca grubu seçilirken mevcut halat yolu ve üst makara düzeniyle uyum kontrol edilmelidir.
Travers, yük bağlantı noktalarının belirli bir açıklıkta dağıtılması gereken kaldırma işlerinde kullanılan taşıyıcı elemandır. Özel kanca grupları ise standart kanca bloğunun mevcut mekanik yapıya uymadığı uygulamalarda proje ölçülerine göre değerlendirilir.
Balkankar kanca somunu VSB Vinç ürün sayfamızda ayrı yedek parça olarak bulunmaktadır. Kanca somunu, kanca sapının kanca bloğuna bağlandığı mekanik düzenin parçasıdır. Makara grubunda ise halatın düzgün ilerlemesi için oluk geometrisi ve yataklama yapısı önem taşır.
Kaldırma donamı ekipmanları halatlı kaldırma mekanizması bulunan vinç ve kaldırma makinelerinde kullanılır.
Kanca grubunun kapasitesi kaldırılacak yük ve kaldırma aparatlarıyla uyumlu olmalıdır. Yük bağlantı açısı, kullanılan sapan ve kanca ağzının geometrisi birlikte değerlendirilmelidir. Kanca kapasitesi kategori sayfasında yayınlanmıyorsa mevcut ürün etiketi veya üretici verisi esas alınmalıdır.
2-1 veya 4-1 donam gibi yapılar mevcut vinç mekanizmasının halat yoluyla eşleşmelidir. Makara sayısı, halat çıkış yönü ve tambur sarımı değiştirilmeden yeni kanca bloğu seçmek her zaman mümkün değildir.
Makara oluğu kullanılacak çelik halat çapıyla uyumlu olmalıdır. Halat oluğa gereğinden sıkı oturursa yüzey aşınması artabilir. Geniş oluk ise halatın yanal hareketini artırabilir. Makara rulmanları ve mil bağlantıları da yük altında kontrol edilmelidir.
Halat yapısı ve çap seçimi için çelik halat grupları kategorisini kanca-makara donamıyla birlikte değerlendiriyoruz.
Kancada kalıcı açılma, eğilme, çatlak şüphesi, aşırı yüzey aşınması veya mandal arızası görülürse ürün kullanıma devam etmeden kontrol edilmelidir. Kanca üzerine kaynak, taşlama veya ölçü değiştiren işlem uygulanması teknik değerlendirme olmadan yapılmamalıdır.
Kanca ve makara fiyatları, kanca tipi, donam düzeni, makara sayısı, boyut, bağlantı yapısı, özel üretim gereksinimi ve tamamlayıcı parçalara göre değişebilir. Kategori sayfasında sabit fiyat bulunmadığı için doğru ürün eşleştirmesi mevcut kanca bloğu ve vinç bilgileri üzerinden yapılmalıdır.
Bakımda kanca ağzı, emniyet mandalı, kanca somunu, makara olukları, mil ve rulmanlar kontrol edilmelidir. Makaranın sıkışması halat üzerinde sürtünme ve aşınma oluşturabilir. Donam içinde tek bir makaranın dönmemesi tüm halat yolunu etkileyebilir.
Planlı kontrol çalışmalarında vinç periyodik kontrol ve bakımı kapsamında kanca, makara ve halat sistemini birlikte inceliyoruz.
Kanca bloğunun veya makara sayısının değişmesi halat yolunu doğrudan etkiler. Mevcut donam oranı korunmayacaksa tambur sarım kapasitesi, kanca hareket hızı ve halatın üst makara grubundaki geçiş yönü yeniden hesaplanmalıdır. Yeni blok fiziksel olarak yerine otursa bile halat çıkış açısı yanlışsa makara yanağına sürtme oluşabilir. Donam değişikliği motor, redüktör ve kaldırma geometrisinden bağımsız ele alınmamalıdır.
Eski kanca bloğu değiştirilmeden önce kanca sapı, somun bağlantısı, makara mil çapları, makara dış çapı ve halat olukları ölçülmelidir. Yük kancasının dönme hareketi varsa yataklama ve bağlantı parçaları da incelenmelidir. Emniyet mandalının kanca ağzını doğru kapatması gerekir. Özel kanca grubunda teknik resim veya numune parça üzerinden ölçü doğrulaması yapmak yanlış eşleştirme riskini azaltır.
Sapan gözü, zincir bağlantısı veya kaldırma aparatının kanca ağzına doğru oturması gerekir. Bağlantı elemanı kanca ucuna yük bindirecek şekilde konumlandırılmamalıdır. Kanca ağzının gereğinden dar veya geniş olması yük bağlantısının davranışını değiştirebilir. Sapan ve bağlantı elemanlarının kanca gövdesinde doğal taşıma bölgesine oturması, emniyet mandalının kapanmasına engel oluşturmaması gerekir. Yük bağlantısı tasarlanırken kanca bloğunun dönme serbestliği de dikkate alınmalıdır.
Parça değişimi öncesinde mevcut kanca bloğunun genel görünümü, halat geçiş yönü ve makara dizilimi fotoğrafla kayıt altına alınmalıdır. Özellikle eski vinçlerde teknik resim güncel olmayabilir. Saha ölçüsü ile mevcut donamın karşılaştırılması montaj sırasında uyumsuzluk riskini azaltır.
VSB Vinç olarak kanca ve makara seçiminde yalnızca kanca kapasitesine bakmıyoruz. Donam düzenini, halat çapını, makara oluklarını, kanca bağlantısını ve yükün bağlanma biçimini birlikte değerlendiriyoruz. 2-1 ve 4-1 donam grupları, tek ve çift ağızlı kancalar ile özel kanca yapılarını mevcut kaldırma mekanizmasına göre eşleştiriyoruz.